Working Mothers

Trồng cây nuôi cấy mô – Giải pháp vững vàng trước thời tiết khắc nghiệt

Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài, mưa trái mùa, độ ẩm thất thường đã và đang gây ra không ít khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực trồng hoa và cây cảnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều nhà vườn vẫn đạt năng suất cao, thậm chí ổn định hơn so với trước đây nhờ mạnh dạn ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô trong sản xuất cây giống.

Điển hình là vườn hoa của ông Trương Văn Nhung tại huyện Củ Chi (TPHCM). Mặc dù năm nay thời tiết được đánh giá là kém thuận lợi hơn nhiều năm trước, nhưng vườn hoa của ông vẫn phát triển tốt, tỷ lệ cây sống cao và cho năng suất ổn định. Theo ông Nhung, bí quyết nằm ở việc sử dụng cây giống nuôi cấy mô – nguồn cây có sức sinh trưởng đồng đều, sạch bệnh và thích nghi tốt với điều kiện môi trường bất lợi.

Nuôi cấy mô hiện được xem là một trong những công nghệ cao tiêu biểu trong sản xuất hoa và cây cảnh. Công nghệ này đã được Trung tâm Công nghệ sinh học TPHCM nghiên cứu, ứng dụng thành công và chuyển giao vào thực tiễn, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người nông dân. Nhờ cây giống chất lượng cao ngay từ đầu, nhà vườn có thể giảm rủi ro, tiết kiệm chi phí chăm sóc và hạn chế phụ thuộc quá nhiều vào yếu tố thời tiết.

Công nghệ và thiết bị hiện đại – Nền tảng của cây giống chất lượng cao

Đi vào hoạt động từ năm 2014, khu nhà lưới, nhà kính và khu nuôi cấy mô tế bào thực vật của Trung tâm Công nghệ sinh học TPHCM được đánh giá là một trong những khu phức hợp sản xuất cây giống hiện đại, đồng bộ và đầy đủ chức năng hàng đầu cả nước. Khu nuôi cấy mô thực vật có diện tích 677 m², được trang bị đầy đủ các thiết bị chuyên dụng cho nhân giống in vitro như cân điện tử, kính hiển vi, máy cất nước, tủ tăng trưởng thực vật… với công suất nhân giống lên đến 2 triệu cây cấy mô mỗi năm.

Hệ thống nhà kính của trung tâm gồm 10 phòng độc lập, có khả năng điều chỉnh nhiệt độ và điều kiện môi trường linh hoạt. Nhờ đó, trung tâm có thể tiến hành đồng thời ít nhất 10 thí nghiệm hoặc trồng 10 giống cây với chế độ dinh dưỡng khác nhau. Bên cạnh đó, khu nhà màng được chia thành 3 phân khu riêng biệt, mỗi khu có hệ thống tưới và cung cấp dinh dưỡng riêng, phù hợp cho tối thiểu 3 nhóm cây trồng khác nhau. Khu nhà lưới cũng được đầu tư hệ thống tưới nước và dinh dưỡng tự động, giúp cây phát triển ổn định và giảm công lao động.

Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp

Theo TS. Dương Hoa Xô – Giám đốc Trung tâm Công nghệ sinh học TPHCM, đây chính là nơi đưa các kết quả nghiên cứu công nghệ sinh học thực vật từ phòng thí nghiệm ra sản xuất thực tế. Trung tâm không chỉ tập trung nhân giống cây trồng mà còn triển khai các nghiên cứu, thử nghiệm trên quy mô nhà kính, nhà lưới và ngoài đồng ruộng; đồng thời lưu trữ nguồn gen, chọn lọc và lai tạo giống bằng công nghệ sinh học để tạo ra các giống cây trồng mới, phù hợp với điều kiện sản xuất đô thị và biến đổi khí hậu. Các xu hướng, giải pháp công nghệ sinh học và nuôi cấy mô hiện đại hiện nay cũng được chia sẻ rộng rãi tạ ihttps://vigen.vn/, giúp người sản xuất tiếp cận kiến thức một cách bài bản và khoa học.

Cây nuôi cấy mô – Đòn bẩy giúp nông dân làm giàu

Chia sẻ từ thực tế sản xuất, ông Trương Văn Nhung cho biết canh tác cây giống nuôi cấy mô mang lại cảm giác “rất yên tâm”. Nhà vườn chỉ cần xử lý giá thể đúng kỹ thuật rồi tiến hành trồng, không phải sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật mà cây vẫn sinh trưởng khỏe, đồng đều và ít sâu bệnh. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Theo TS. Dương Hoa Xô, ưu điểm nổi bật nhất của công nghệ nuôi cấy mô là khả năng nhân nhanh số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn, đồng thời đảm bảo cây sạch bệnh và đồng nhất về chất lượng. Nhờ đó, năng suất được nâng cao, dịch bệnh được kiểm soát tốt hơn và chi phí sản xuất có thể giảm đến 50% so với phương pháp nhân giống truyền thống.

Một trong những đề tài tiêu biểu do trung tâm triển khai là “Ứng dụng hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời trong nhân giống cây lan hồ điệp lai”. Đề tài này đã xây dựng thành công quy trình nhân giống lan hồ điệp với nhiều ưu điểm vượt trội như tăng hệ số nhân, nâng cao tỷ lệ tạo chồi, giúp chồi phát triển mạnh và tăng tỷ lệ sống của cây con khi đưa ra vườn sản xuất.

Từ thành công đó, trung tâm tiếp tục nghiên cứu, cải tiến và hoàn thiện quy trình nhân giống ngập chìm tạm thời trên nhiều đối tượng cây trồng khác như các loài hoa lan, hoa chuông, cây dược liệu, chuối… Đến nay, phần lớn các quy trình này đã được ứng dụng hiệu quả vào sản xuất cây giống nuôi cấy mô, phục vụ nhu cầu của nông dân TPHCM cũng như nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Cây giống sạch bệnh – Giảm rủi ro, nâng cao giá trị lâu dài

Với mục tiêu giảm thiệt hại do dịch bệnh, trung tâm còn tập trung nghiên cứu quy trình nhân giống hoa lan sạch virus. Quy trình này kết hợp giữa kỹ thuật nuôi cấy mô và phương pháp phát hiện virus hiện đại. Trước khi nhân giống, cây mẹ được kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo không nhiễm bệnh. Sau quá trình nuôi cấy, mô cấy tiếp tục được kiểm tra lại tình trạng virus trước khi nhân lên số lượng lớn. Nhờ đó, cây giống tạo ra vừa đồng đều, vừa đảm bảo sạch bệnh ngay từ gốc.

Thực tế cho thấy, dù là cây hoa hay cây cảnh lâu năm như mai vàng, việc sử dụng cây giống khỏe mạnh và quản lý dịch bệnh tốt ngay từ đầu sẽ quyết định lớn đến hiệu quả kinh tế về lâu dài. Người trồng mai cần đặc biệt lưu ý nhận diện và phòng ngừa các bệnh hại phổ biến để tránh thiệt hại không đáng có. Những thông tin tổng hợp, chi tiết về các loại bệnh thường gặp trên cây mai vàng có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/benh-suong-mai-tren-cay-mai-vang/.

Kết luận

Trong bối cảnh thời tiết ngày càng khó lường, trồng cây nuôi cấy mô đang chứng minh là hướng đi hiệu quả và bền vững cho nông nghiệp đô thị và nông nghiệp công nghệ cao. Không chỉ giúp nhà vườn “không sợ thời tiết xấu”, công nghệ này còn mở ra cơ hội nâng cao năng suất, giảm chi phí, kiểm soát dịch bệnh và gia tăng giá trị kinh tế. Khi được kết hợp với hệ thống nhà kính, nhà lưới và quy trình chăm sóc khoa học, cây giống nuôi cấy mô chính là chìa khóa giúp nông dân yên tâm sản xuất và làm giàu bền vững trong tương lai.

9X thu nhập gần 200 triệu đồng mỗi năm nhờ sản xuất giống cấy mô

Mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp, chị Nguyễn Phượng Hằng (sinh năm 1994) ở huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp đã xây dựng thành công mô hình sản xuất giống cây cấy mô, mang về thu nhập gần 200 triệu đồng mỗi năm và tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động trẻ tại địa phương. Câu chuyện khởi nghiệp của chị Hằng là minh chứng rõ nét cho hướng đi nông nghiệp công nghệ cao đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn.

Từ niềm đam mê nông nghiệp đến quyết tâm theo đuổi công nghệ sinh học

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê thuần nông, chị Nguyễn Phượng Hằng sớm hình thành tình yêu với cây trồng và sản xuất nông nghiệp. Sau khi tốt nghiệp ngành Công nghệ sinh học – Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, chị Hằng đầu quân cho một công ty chuyên nghiên cứu và sản xuất giống cây cấy mô tại Đồng Nai.

Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp

Thời gian làm việc thực tế đã giúp chị tích lũy kiến thức chuyên môn, hiểu sâu hơn về quy trình nhân giống hiện đại cũng như tiềm năng phát triển của công nghệ nuôi cấy mô trong nông nghiệp. Đặc biệt, việc tiếp cận với các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, được chia sẻ rộng rãi trong lĩnh vực nuôi cấy mô cây trồng như tại https://vigen.vn/, càng củng cố thêm niềm tin của chị Hằng về hướng đi lâu dài cho nông nghiệp bền vững.

“Muốn nông nghiệp phát triển thì giống cây trồng phải tốt ngay từ đầu. Tôi từng nghe nhiều bà con than phiền vì mua nhầm giống kém chất lượng, cây sinh trưởng yếu, sâu bệnh nhiều, dẫn đến thất bát. Điều đó khiến tôi trăn trở và muốn làm điều gì đó thiết thực hơn cho người nông dân”, chị Hằng chia sẻ.

Quyết định về quê khởi nghiệp với giống cây cấy mô

Năm 2020, sau nhiều đắn đo, chị Hằng quyết định rời công việc ổn định để trở về quê nhà khởi nghiệp với mô hình sản xuất giống cây cấy mô. Theo chị, ưu điểm lớn nhất của cây giống cấy mô là sạch bệnh, sinh trưởng đồng đều, năng suất cao và thích nghi tốt với điều kiện canh tác.

Tuy nhiên, con đường khởi nghiệp không hề dễ dàng. Khó khăn lớn nhất là nguồn vốn đầu tư ban đầu. Chị Hằng tận dụng phòng trống trong nhà để cải tạo thành phòng thí nghiệm nuôi cấy mô. Để đảm bảo quy trình kỹ thuật, chị mạnh dạn đầu tư hơn 200 triệu đồng cho hệ thống máy móc, thiết bị như nồi hấp tiệt trùng, tủ cấy vô trùng, hệ thống làm lạnh, đèn chiếu sáng chuyên dụng…

“May mắn là tôi nhận được sự ủng hộ rất lớn từ gia đình, bạn bè. Nhờ vậy, tôi có thêm động lực để theo đuổi con đường đã chọn”, chị Hằng nhớ lại.

“Bà mụ” mát tay của nhiều giống cây cấy mô

Nhờ sự kiên trì và tỉ mỉ trong từng công đoạn, chị Hằng dần làm chủ quy trình nhân giống cấy mô từ khâu chọn cây bố mẹ, khử trùng mẫu, nhân chồi, tạo rễ đến thuần hóa cây con trong môi trường tự nhiên. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và điều kiện vô trùng.

Sau gần hai năm miệt mài nghiên cứu và thử nghiệm, chị Hằng được đồng nghiệp và bà con ưu ái gọi bằng biệt danh “bà mụ mát tay” vì đã “đỡ đầu” thành công nhiều giống cây cấy mô như chuối, dứa, keo lai, lan, cúc…

“Có giống cây tôi phải nghiên cứu suốt 6 tháng mới cho kết quả khả quan, có loại mất hơn một năm, thậm chí hai năm vẫn chưa đạt như mong muốn. Làm cấy mô phải thật sự đam mê và kiên nhẫn, chỉ cần sai một bước nhỏ là cả quá trình coi như thất bại”, chị Hằng chia sẻ.

Chuối cấy mô – cây chủ lực mang lại thu nhập ổn định

Trong số các giống cây cấy mô, chuối cấy mô là sản phẩm mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho cơ sở của chị Hằng. Nhờ ưu điểm sinh trưởng mạnh, đồng đều, sạch bệnh và phù hợp với sản xuất hàng hóa, chuối cấy mô nhanh chóng được thị trường đón nhận.

Việc áp dụng đúng kỹ thuật nhân giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô, như những quy trình chuyên sâu được phân tích tại https://vigen.vn/thuoc-tri-sau-duc-than-cay-mai/, giúp chị Hằng tạo ra nguồn cây giống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của nhiều địa phương.

Chỉ với phòng nuôi cấy mô rộng khoảng 25 m², mỗi tháng chị Hằng có thể sản xuất từ 10.000 – 30.000 cây giống, trong đó chuối cấy mô chiếm tỷ trọng lớn. Khi cây đạt chiều cao từ 40 cm trở lên, có thể xuất bán với giá dao động từ 8.000 – 20.000 đồng/cây, tùy thời điểm và số lượng.

Năm 2021, dù chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19, cơ sở của chị Hằng vẫn xuất bán hơn 90.000 cây giống cho thị trường Đồng Tháp, Đồng Nai, Gia Lai, Long An, Kiên Giang, Bà Rịa – Vũng Tàu…, mang về thu nhập gần 200 triệu đồng.

Lan tỏa giá trị, tạo việc làm cho lao động trẻ

Không chỉ làm giàu cho bản thân, mô hình sản xuất giống cấy mô của chị Hằng còn góp phần giải quyết việc làm cho 5 lao động trẻ tại địa phương, với mức thu nhập ổn định khoảng 4 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh đó, chị luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho những người trẻ có đam mê theo đuổi lĩnh vực nuôi cấy mô.

Ý tưởng khởi nghiệp của chị Nguyễn Phượng Hằng đã xuất sắc đoạt giải Nhì cuộc thi Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Đồng Tháp năm 2021. Hiện nay, chị tiếp tục mở rộng vườn ươm lên hơn 100 m², nghiên cứu thêm nhiều giống cây trồng mới như hoa kiểng, khoai môn, khóm… với mong muốn đa dạng hóa nguồn giống và nâng cao giá trị nông nghiệp địa phương.

Hướng dẫn trồng và chăm sóc cây tại nhà chi tiết, dễ thực hiện và hiệu quả lâu dài

Trồng cây tại nhà đang trở thành xu hướng phổ biến bởi những lợi ích thiết thực mà cây xanh mang lại cho không gian sống. Cây không chỉ giúp thanh lọc không khí, tạo điểm nhấn thẩm mỹ mà còn góp phần cải thiện tinh thần và giảm căng thẳng. Tuy nhiên, để cây sinh trưởng ổn định, xanh tốt và hạn chế sâu bệnh, người trồng cần nắm vững các nguyên tắc cơ bản từ khâu chuẩn bị đất, trồng cây đến chăm sóc định kỳ. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp bạn trồng và chăm sóc cây tại nhà đúng kỹ thuật.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn:  nuôi cấy mô tế bào thực vật in vitro

I. Chuẩn bị đất và tiến hành trồng cây

1. Làm đất đúng cách trước khi trồng

Đất trồng là yếu tố quyết định sự phát triển của bộ rễ. Trước khi trồng, cần làm ẩm đất và trộn đều để đảm bảo độ tơi xốp cũng như khả năng giữ ẩm phù hợp. Nếu tự chuẩn bị đất, bạn có thể phối trộn đất thịt với rơm mục, cỏ khô đã xử lý, phân hữu cơ hoai mục và một lượng nhỏ trấu hoặc xơ dừa. Tất cả nên được trộn đều trong thùng lớn hoặc xe kút kít để các thành phần phân bố đồng đều.

Nếu sử dụng đất hữu cơ đóng bao sẵn, nên làm ướt nhẹ và bóp tơi trước khi cho vào chậu. Việc này giúp đất đạt độ ẩm lý tưởng, tránh tình trạng khô cứng hoặc vón cục sau khi trồng.

Khi lựa chọn cây giống, nên ưu tiên mua tại trung tâm cung cấp cây giống uy tín để đảm bảo cây khỏe mạnh, bộ rễ phát triển tốt và ít mang mầm bệnh. Cây giống chất lượng là tiền đề quan trọng giúp quá trình chăm sóc về sau thuận lợi hơn.

2. Đổ đất vào chậu và trồng cây

Chọn chậu có kích thước phù hợp với bộ rễ và có lỗ thoát nước ở đáy. Đổ một lớp đất lót xuống đáy chậu, sau đó đặt cây vào giữa sao cho cổ rễ ngang bằng mặt đất. Không trồng quá sâu vì dễ gây úng gốc, cũng không trồng quá nông khiến rễ lộ ra ngoài.

Sau khi đặt cây, bổ sung đất xung quanh và nén nhẹ để cố định cây. Cuối cùng, tưới nước nhẹ để đất và rễ tiếp xúc tốt, giúp cây nhanh chóng ổn định.

II. Tưới nước đúng kỹ thuật

1. Tầm quan trọng của nước đối với cây

Nước là yếu tố thiết yếu giúp cây duy trì sự sống và thực hiện các quá trình sinh lý như quang hợp, vận chuyển dinh dưỡng. Thiếu nước, cây sẽ héo úa, chậm phát triển hoặc chết. Tuy nhiên, tưới quá nhiều nước cũng có thể gây úng rễ và thối gốc.

2. Tần suất tưới nước phù hợp

Đối với cây trồng trong nhà hoặc văn phòng, không nên tưới quá nhiều. Chỉ tưới khi bề mặt đất đã khô. Có thể kiểm tra bằng cách ấn nhẹ ngón tay xuống đất khoảng 2–3 cm, nếu thấy khô mới tiến hành tưới.

Mùa hè, do nhiệt độ cao và độ ẩm giảm, có thể phun sương lên lá ngày hai lần để tăng độ ẩm và làm sạch bụi bẩn. Mùa đông, chỉ cần phun một lần mỗi ngày hoặc cách ngày tùy điều kiện thực tế.

Lượng nước tưới cần điều chỉnh theo kích thước chậu, chiều cao cây và đặc điểm sinh học của từng loại cây. Cây lá lớn và sinh trưởng nhanh thường cần nhiều nước hơn so với cây mọng nước hoặc cây chịu hạn.

III. Bón phân hợp lý để cây phát triển bền vững

1. Lựa chọn loại phân phù hợp

Mỗi loại cây có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Khi bón phân, cần chọn loại phù hợp với đặc điểm sinh trưởng của cây. Nên ưu tiên phân hữu cơ hoặc phân sinh học vì an toàn và giúp cải thiện cấu trúc đất.

Bón phân theo chu kỳ phát triển của cây, thông thường từ hai đến bốn tuần một lần. Tránh lạm dụng phân hóa học vì có thể gây sốc dinh dưỡng, làm cháy rễ hoặc mất cân bằng sinh trưởng.

2. Lưu ý khi bón phân

Không bón phân khi đất quá khô hoặc ngay sau khi thay chậu. Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng. Liều lượng nên vừa phải, không nên tăng gấp đôi với mong muốn cây phát triển nhanh hơn.

Việc mua cây cảnh và đất trồng từ những địa chỉ uy tín sẽ giúp giảm nguy cơ cây mang mầm bệnh hoặc đất kém chất lượng, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng lâu dài.

IV. Vệ sinh, cắt tỉa và chăm sóc định kỳ

1. Cắt tỉa lá vàng và hoa tàn

Trong quá trình sinh trưởng, cây có thể xuất hiện lá vàng, lá già hoặc hoa khô. Cần cắt bỏ kịp thời để tránh tiêu hao dinh dưỡng và tạo điều kiện cho chồi mới phát triển.

Sử dụng kéo sắc và sạch để cắt tỉa nhằm tránh làm dập mô cây. Đây cũng là cách duy trì dáng cây đẹp và gọn gàng.

2. Lau sạch lá định kỳ

Bụi bẩn bám trên lá không chỉ làm cây mất thẩm mỹ mà còn cản trở quá trình quang hợp. Nên dùng khăn mềm thấm nước lau nhẹ hai mặt lá để làm sạch.

Việc vệ sinh lá giúp các lỗ khí khổng hoạt động hiệu quả hơn, tăng khả năng hấp thụ ánh sáng và trao đổi khí.

V. Phòng và xử lý sâu bệnh

1. Biện pháp tự nhiên trước khi dùng hóa chất

Khi phát hiện côn trùng như rệp hoặc nhện, nên loại bỏ bằng cách lau bằng khăn ẩm hoặc rửa nhẹ bằng nước xà phòng pha loãng. Đây là phương pháp đơn giản và an toàn.

2. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý

Nếu tình trạng sâu bệnh nghiêm trọng, có thể sử dụng thuốc trừ sâu sinh học để kiểm soát. Loại thuốc này có khả năng xử lý côn trùng và một số loại nấm mà vẫn đảm bảo an toàn cho môi trường sống trong nhà.

Kết luận

Trồng và chăm sóc cây tại nhà không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự quan sát và kiên nhẫn. Từ khâu chuẩn bị đất, lựa chọn giống, tưới nước, bón phân đến vệ sinh và phòng bệnh, mỗi bước đều góp phần quyết định sự phát triển của cây. Khi áp dụng đúng kỹ thuật và duy trì thói quen chăm sóc đều đặn, cây sẽ luôn xanh tốt, tạo nên không gian sống trong lành và tràn đầy sức sống.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.